ความจำเสื่อม

ในระยะเริ่มต้น ผู้ป่วยจะหลงลืม เรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อไม่นาน เช่น มื้อเช้าที่ได้ทานไป ยาประจำตัวทานไปหรือยัง หลายครั้งใช้เวลานึกจะสามารถนึกออก ปะติดปะต่อเรื่องราวในหัวได้ อาจเริ่มแสดงความบกพร่องในด้านการทำงาน แต่จะยังสามารถช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันได้ 

การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะเริ่มต้นที่ “วีว่า”

• การวินิจฉัยเริ่มแรก ต้องอาศัยการถามประวัติและการตรวจร่างกายอย่างละเอียด เพื่อค้นหาสาเหตุที่จำเพาะและรีบจัดการสาเหตุของโรคสมองเสื่อม ประเภทที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ก่อน 
• มีการทำแบบทดสอบคัดกรองประเมินความจำ โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เช่น TMSE และ MoCA test หากพบว่าเข้าข่ายปัญหาบกพร่องด้านความจำ ผู้ป่วยจะสามารถเข้าสู่การประเมินระยะของตัวโรคได้ทันที
• การรักษาด้วยยา ที่ศูนย์สมองและกายภาพบำบัด ยากลุ่ม cholinesterase inhibitors สามารถชะลออาการของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมบางชนิดได้ แต่ยานี้ไม่ได้ทำให้โรคหายขาด เพียงช่วยชะลอการดำเนินโรคไม่ให้แย่ลงเร็วได้
• กิจกรรมบำบัดแบบส่วนตัวและแบบกลุ่ม 
  • เข้าร่วมการฝึกสมอง กระตุ้นความจำ ด้วยเทคนิคที่หลากหลาย 
  • กิจกรรมถูกออกแบบและเลือกอย่างพิถีพิถัน ให้เหมาะสมกับความชอบ และระดับความสามารถสมองของผู้ป่วย ไม่ง่ายไปจนน่าเบื่อ แต่ท้าทายและกระตุ้นสมองเพื่อชะลอความเสื่อม 
• กายภาพบำบัดผู้ป่วยสมองเสื่อม เพื่อคงสมรรถนะทางร่างกาย เพิ่มการเคลื่อนไหว ช่วยเรื่องการทรงตัว กระปรี้กระเปร่า ช่วยผ่อนคลาย และป้องกันการหกล้มในผู้สูงวัย 
• ฝึกหัดใช้อุปกรณ์ช่วยจำ เช่น สมุดจดบันทึก เพื่อคงความสามารถ ช่วยให้ผู้ป่วยยังสามารถดำเนินชีวิตได้ด้วยตนเองมากที่สุด
• บุคลากรของ “ศูนย์ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม วีว่า” ได้รับการอบรม ความเข้าใจในตัวโรค การดูแลเรื่องยา การเอาใจใส่ผู้ป่วยที่มีความต้องการพิเศษ ทำให้มั่นใจได้ว่าคนที่คุณรักจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดด้วยความรัก ใส่ใจ เข้าใจ อย่างใจเย็น 
• ที่ “วีว่า” เราสามารถปรับเปลี่ยนโปรแกรมการรักษา กายภาพฟื้นฟู อัพเดทตามสภาวะของผู้ป่วยได้บ่อยและถี่เท่าที่ต้องการ เพราะเรามีทีมแพทย์และทีมรักษาเฉพาะทางที่ดูแลเองตลอด 24 ชั่วโมง 
• ให้คำแนะนำและติดตามผลการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท
• สถานที่และเครื่องมือพร้อม ครบครัน มีเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อช่วยฟื้นฟู

ผู้ป่วยเริ่มช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง มีอาการความจำเสื่อมอย่างชัดเจน จำสิ่งที่ทำไปแล้วไม่ได้ สับสนเรื่องเวลาและสถานที่ บางครั้งจำบ้านตัวเองไม่ได้หรือเดินออกจากบ้านโดยไร้จุดหมาย  

เริ่มมีสัญญาณของพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง เช่น ขี้หงุดหงิด พูดจาหยาบคาย เริ่มมีอาการทางประสาทเพิ่มขึ้น เช่น กลัวคนมาทำร้าย หรือคิดว่ามีคนขโมยของ อาการของตัวโรคเริ่มส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันด้วยตนเองของผู้ป่วย ต้องการการดูแลใกล้ชิดและเสี่ยงต่ออันตรายมากขึ้นหากปล่อยให้อยู่ตามลำพัง

การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะปานกลางที่ “วีว่า”

• การวินิจฉัยเริ่มแรก ต้องอาศัยการถามประวัติและการตรวจร่างกายอย่างละเอียด เพื่อค้นหาสาเหตุที่จำเพาะและรีบจัดการสาเหตุของโรคสมองเสื่อม ประเภทที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ก่อน 
• มีการทำแบบทดสอบประเมินระยะของตัวโรค โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะเลือกแบบทดสอบที่จำเพาะด้าน เหมาะสมกับโรคที่ต้องสงสัย เช่น Frontal Assessment Battery (FAB) สำหรับผู้ป่วยโรคสมองส่วนหน้าเสื่อม (Frontotemporal Dementia) เป็นต้น เพิ่มเติมจากการทดสอบพื้นฐาน
• การรักษาด้วยยา ที่ศูนย์สมองและกายภาพบำบัด ยากลุ่ม cholinesterase inhibitors และ ยากลุ่ม  NMDA-r antagonist สามารถชะลออาการของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมบางชนิด ระยะกลางขึ้นไปได้ อย่างไรก็ตามยานี้ไม่ได้ทำให้โรคหายขาด เพียงช่วยชะลอการดำเนินโรคไม่ให้แย่ลงเร็วได้ และต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับโรคที่ได้รับการวินิจฉัยอย่างถูกต้อง
• กิจกรรมบำบัดแบบส่วนตัวและแบบกลุ่ม 
  • เข้าร่วมการฝึกสมอง กระตุ้นความจำ ด้วยเทคนิคที่หลากหลาย 
  • กิจกรรมถูกออกแบบและเลือกอย่างพิถีพิถัน ให้เหมาะสมกับความชอบ และระดับความสามารถสมองของผู้ป่วย ไม่ง่ายไปจนน่าเบื่อ แต่ท้าทายและกระตุ้นสมองเพื่อชะลอความเสื่อม 
• กายภาพบำบัดผู้ป่วยสมองเสื่อม เพื่อคงสมรรถนะทางร่างกาย เพิ่มการเคลื่อนไหว ช่วยเรื่องการทรงตัว กระปรี้กระเปร่า ช่วยผ่อนคลาย และป้องกันการหกล้มในผู้สูงวัย 
• ดูแลรักษาแบบองค์รวม ด้วยทีมสหสาขา ประกอบด้วย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ พยาบาล นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด และนักจิตวิทยา ร่วมดูแลรักษาตามเป้าหมายและความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวเป็นทีมเดียวกัน
• บุคลากรของ “ศูนย์ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม วีว่า” ได้รับการอบรม ความเข้าใจในตัวโรค การดูแลเรื่องยา การเอาใจใส่ผู้ป่วยที่มีความต้องการพิเศษ ทำให้มั่นใจได้ว่าคนที่คุณรักจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดด้วยความรัก ใส่ใจ เข้าใจ อย่างใจเย็น 
• ที่ “วีว่า” เราสามารถปรับเปลี่ยนโปรแกรมการรักษา กายภาพฟื้นฟู อัพเดทตามสภาวะของผู้ป่วยได้บ่อยและถี่เท่าที่ต้องการ เพราะเรามีทีมแพทย์และทีมรักษาเฉพาะทางที่ดูแลเองตลอด 24 ชั่วโมง 
• ให้คำแนะนำและติดตามผลการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท
• สถานที่และเครื่องมือพร้อม ครบครัน มีเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อช่วยฟื้นฟู

มีอาการสมองเสื่อมรุนแรงมาก สูญเสียความจำทั้งระยะสั้นที่เพิ่งเกิดขึ้น และความจำระยะยาว เช่น จำเหตุการณ์สำคัญในช่วงชีวิตไม่ได้ จำคนรอบข้าง ญาติใกล้ชิดไม่ได้ นอกจากปัญหาด้านความจำ จะมีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวและพฤติกรรมอารมณ์ร่วมด้วย

• ปัญหาด้านการเคลื่อนไหว: เคลื่อนไหวน้อย เริ่มติดบ้านและติดเตียง ทรงตัวลำบาก ลุกยืน เดินลำบาก 
• ปัญหาด้านพฤติกรรมอารมณ์และจิตใจ (Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia, BPSD): ปัญหาที่พบบ่อย ได้แก่ อารมณ์เศร้า สับสน หลงผิด ปัญหานอนไม่หลับ ปัญหาการควบคุมอารมณ์ เป็นต้น

ผู้ป่วยในระยะนี้ โรคจะดำเนินไปส่งผลให้ไม่สามารถช่วยเหลือตนเอง ไม่สามารถดูแลสุขอนามัย กิจวัตรประจำวันของตนเองได้ กลายเป็นผู้ป่วยหนักเรื้อรังที่ต้องการการดูแลตลอดเวลา และเข้าสู่ระยะพึ่งพิงโดยสมบูรณ์ถาวร

การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะรุนแรงที่ “วีว่า”

• ผู้ป่วยสมองเสื่อมในระยะรุนแรง จะมีภาวะพึ่งพิงสูง ต้องได้รับการดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษ เนื่องจากอาจไม่สามารถสื่อสาร บอกความต้องการได้ดังเดิม อาจต้องใช้การสังเกตสีหน้า ท่าทาง สัญญาณเพื่อบ่งบอกความต้องการ เช่น ไม่สบายตัว หิวน้ำ ปวด เป็นต้น 
• ดูแลรักษาโรคสมองเสื่อมร่วมกับโรคประจำตัวร่วมอื่นๆ เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง ซึ่งจะมีการปรับเปลี่ยนยาตามอาการของผู้ป่วยที่เปราะบางขึ้น 
• ดูแลปัญหาด้านพฤติกรรมอารมณ์และจิตใจของผู้ป่วยโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางสมองและระบบประสาทโดยเฉพาะ เช่น เอะอะโวยวาย เห็นภาพหลอน ไม่ร่วมมือกับญาติในการดูแล เป็นต้น
  
  • เน้นการดูแลอย่างเข้าใจ ลดสาเหตุกระตุ้น 
  • การแก้ไขปัญหานี้ต้องใช้การปรับเปลี่ยนรูปแบบการดูแลตามอาการของผู้ป่วย 
  • โดยในบางท่านที่ไม่ได้ผล อาจต้องใช้ยาเพื่อลดอาการเท่าที่จำเป็น 
  • แพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญในการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมและผู้สูงอายุ จะสามารถให้การดูแลได้อย่างเข้าใจผู้ป่วยและเข้าใจตัวโรค
• ลดภาวะแทรกซ้อนจากการเคลื่อนไหวน้อย เช่น การสำลักสักอาหาร ปอดอักเสบ และแผลกดทับ
• กิจกรรมบำบัดแบบส่วนตัว ฝึกสมอง กระตุ้นความจำด้วยเทคนิคที่หลากหลาย 
  
  • ในระยะนี้ การรับรู้และการคงความสนใจของผู้ป่วยจะจำกัดมากขึ้น กิจกรรมจึงเน้นไปที่การกระตุ้นความสนใจ ด้วยภาพ กลิ่น เสียง ดนตรีบำบัดและศิลปะบำบัด ซึ่งจะถูกออกแบบและเลือกอย่างพิถีพิถัน ให้เหมาะสมกับความชอบ และระดับความสามารถสมองของผู้ป่วยเฉพาะบุคคล
• กายภาพบำบัดผู้ป่วยสมองเสื่อม เพื่อคงสมรรถนะทางร่างกาย เพิ่มการเคลื่อนไหว ช่วยเรื่องการทรงตัว กระปรี้กระเปร่า ช่วยผ่อนคลาย และป้องกันการหกล้มในผู้สูงวัย โดยปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมตามข้อจำกัดทางร่างกายของผู้ป่วย
• ดูแลรักษาแบบองค์รวม ด้วยทีมสหสาขา ประกอบด้วย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ พยาบาล นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด นักจิตวิทยา และนักโภชนาการ ร่วมดูแลรักษาตามเป้าหมายและความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวเป็นทีมเดียวกัน
• บุคลากรของ “ศูนย์ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม วีว่า” ได้รับการอบรม ความเข้าใจในตัวโรค การดูแลเรื่องยา การเอาใจใส่ผู้ป่วยที่มีความต้องการพิเศษ ทำให้มั่นใจได้ว่าคนที่คุณรักจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดด้วยความรัก ใส่ใจ เข้าใจ อย่างใจเย็น 
• ที่ “วีว่า” เราสามารถปรับเปลี่ยนโปรแกรมการรักษา กายภาพฟื้นฟู อัพเดทตามสภาวะของผู้ป่วยได้บ่อยและถี่เท่าที่ต้องการ 
• ดูแลแบบ Proactive: เข้าใจ คาดการณ์ ป้องกัน และสามารถจัดการปัญหาสุขภาพของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมได้อย่างรวดเร็ว เพราะเรามีทีมแพทย์และทีมรักษาเฉพาะทางที่ดูแลเองตลอด 24 ชั่วโมง 
• ให้คำแนะนำและติดตามผลการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท
• สถานที่และเครื่องมือพร้อม ครบครัน มีเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อช่วยฟื้นฟู