เคล็ด(ไม่)ลับ การจัดท่านั่ง สำหรับผู้ป่วยติดเตียง

วันนี้หมอมาแชร์แนวทางการดูแลผู้ป่วยติดบ้าน/ติดเตียง ผู้ที่สามารถช่วยเหลือตนเองได้น้อย เพื่อให้ผู้ดูแล สามารถนำไปปฏิบัติดูแลผู้ป่วยติดบ้าน/ติดเตียงได้อย่างถูกต้องและมั่นใจค่ะ

เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ

  • ทำไม “การจัดท่านั่งผู้ป่วย” จึงสำคัญ
  • การจัดท่านั่งบนเก้าอี้ที่ถูกต้อง
  • จัดท่านั่งบนเตียงที่ถูกต้อง

ทำไม “การจัดท่านั่งผู้ป่วย” จึงสำคัญ

ภาวะติดเตียง สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีสุขภาพร่างกายอยู่ในภาวะเสื่อมโทรม บางรายอาจไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ บางรายอาจจะพอขยับร่างกายได้บ้างบางส่วน ปัญหาที่ตามมาจากภาวะติดเตียงที่พบบ่อย ได้แก่

  • การติดเชื้อในระบบทางเดิ
  • หายใจและระบบทางเดินปัสสาวะ
  • การเกิดแผลกดทับ และติดเชื้อตามมา เป็นต้น

ในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง การพาลุกนั่ง ให้เปลี่ยนอิริยาบถจะช่วยป้องกันความเสื่อมถอยของร่างกายแลจิตใจผู้ป่วยได้ ดังนั้น การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ผู้ป่วยติดเตียง หรือช่วยเหลือตนเองได้น้อย จึงจำเป็นต้องดูแลอย่างใกล้ชิดด้วยความรู้ และความเข้าใจที่ถูกต้อง

การจัดท่านั่งบนเก้าอี้ที่ถูกต้อง

  1. เตรียมเก้าอี้ที่มีพนักผิง และที่รองแขนสองข้าง
  2. เก้าอี้ต้องมั่นคง ไม่มีล้อเลื่อน หรือเลือกแบบที่สามารถล็อกล้อได้
  3. จัดท่าแขนข้างที่อ่อนแรงให้วางอยู่บนโต๊ะที่ปรับระดับได้ เพื่อป้องกันไม่ให้ไหล่งุ้ม หัวไหล่เคลื่อนหลุด
  4. วางเท้าสองข้างราบกับพื้นให้ลงน้ำหนักขาสองข้างเท่ากัน

จัดท่านั่งบนเตียงที่ถูกต้อง

  1. จัดท่าที่คอและศีรษะผู้ป่วยตรง
  2. ใช้หมอนรองไหล่ ดันไหล่มาด้านหน้า
  3. จัดท่าให้แขนหมุนออกจากลำตัวเล็กน้อย
  4. ใช้หมอนรองแขนและมือ วางราบชี้มาข้างหน้า
  5. แบมือให้นิ้วมือเหยียดออก
  6. ใช้หมอนรองสะโพกดันตามความยาวของลำตัวให้สะโพกบิดมาข้างหน้าและขาหมุนเข้า

"สรุปส่งท้าย"

การปรับเปลี่ยนท่าทางของผู้ป่วยติดเตียงอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญ ช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆได้ดี ผู้สูงอายุที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ การจัดท่านั่ง ท่านอนที่ถูกต้อง สามารถลดผลแทรกซ้อนจากภาวะติดเตียง ทั้งลดความเสี่ยงของกล้ามเนื้ออ่อนแรง ฝ่อลีบ แผลกดทับ การติดเชื้อที่ปอด และติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ การจัดท่าที่ถูกต้อง ทั้งท่านั่งและท่านอนจึงเป็นมาตรการการดูแลผู้ป่วยที่ส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย/ผู้สูงอายุอย่างมีประสิทธิภาพ ลูกหลานผู้ดูแลจึงควรให้ความสำคัญกับการจัดท่าทางให้ถูกต้อง

บทความโดย

หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท

สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ