กล้ามเนื้อมัดเล็กคืออะไร ทำไมมีความสำคัญ

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ไม่เพียงแต่ประสบปัญหาการเคลื่อนไหวของแขน และ ขา ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อมัดใหญ่ (Gross motor movement) เท่านั้น

กล้ามเนื้อมัดเล็ก เช่น กล้ามเนื้อนิ้วมือ กล้ามเนื้อมือ กล้ามเนื้อใบหน้าที่ต้องใช้การเคลื่อนไหวแบบละเอียดอ่อน (Fine motor movement) ต้องการการประสานงานกันของกล้ามเนื้อมัดเล็กๆแต่ละมัด เพื่อขยับข้อต่อเล็กๆแต่ละข้อนั้น ก็มีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง

กล้ามเนื้อมัดเล็กใช้ทำอะไรบ้าง?

  • การจับแบบหนีบ (Pincer Grasp)
  • การแยกนิ้วมือ (Finger Isolation)
  • การประสานนิ้วโป้งหนีบกับนิ้วอื่น (Thumb Opposition)
  • การจับแบบหนีบสามนิ้ว (Tripod Grasp)
  • การประสานงานกันระหว่างมือและตา (Hand-eye Coordination)
  • การประสานงานกันระหว่างมือสองข้าง (Bilateral Coordination)
  • การบูรณาการกลางลำตัว (Midline Integration)

การจับแบบหนีบ (Pincer Grasp)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การจับแบบหนีบ
ฝึกกิจกรรมบำบัด การจับแบบหนีบ

การจับวัตถุโดยใช้ปลายนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ประกบเข้าหากัน

การแยกนิ้วมือ (Finger Isolation)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การแยกนิ้วมือ
ฝึกกิจกรรมบำบัด การแยกนิ้วมือ

การใช้เพียงนิ้วเดียวในการทำกิจกรรม เช่น การกดหรือชี้

การประสานนิ้วโป้งหนีบกับนิ้วอื่น (Thumb Opposition)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานนิ้วโป้งหนีบกับนิ้วอื่น
ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานนิ้วโป้งหนีบกับนิ้วอื่น

การประสานงานระหว่างนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วอื่นๆ เพื่อบีบหรือจับสิ่งของ

การจับแบบหนีบสามนิ้ว (Tripod Grasp)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การจับแบบหนีบสามนิ้ว
ฝึกกิจกรรมบำบัด การจับแบบหนีบสามนิ้ว

การจับแบบหนีบด้วยทั้งสามนิ้ว (โป้ง ชี้ กลาง) โดยใช้นิ้วกลางรองรับวัตถุ คล้ายกับการจับดินสอ

การประสานงานกันระหว่างมือและตา (Hand-eye Coordination)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานงานกันระหว่างมือและตา
ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานงานกันระหว่างมือและตา

การทำงานของมือเคลื่อนไหวประสานกับสิ่งที่สายตามองเห็น

การประสานงานกันระหว่างมือสองข้าง (Bilateral Coordination)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานงานกันระหว่างมือสองข้าง
ฝึกกิจกรรมบำบัด การประสานงานกันระหว่างมือสองข้าง

การทำงานของมือ ด้วยมือทั้งสองข้าง พร้อมกัน ประสานกัน

การบูรณาการกลางลำตัว (Midline Integration)

ฝึกกิจกรรมบำบัด การบูรณาการกลางลำตัว
ฝึกกิจกรรมบำบัด การบูรณาการกลางลำตัว

การเอื้อมแขนข้ามเส้นกลางลำตัว ซึ่งแบ่งด้านซ้ายและขวาของร่างกายออกจากกัน

เมื่อทราบความสำคัญของกล้ามเนื้อมัดเล็กที่ต้องใช้งานในชีวิตประจำวันแล้ว การฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็กทั้ง

  • การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อมือ
  • การฝึกการประสานงานกันระหว่างมือและตา
  • การฝึกความคล่องแคล่วของมือ นิ้ว คำสั่งสมอง

แบบแยกองค์ประกอบโดยละเอียด จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถมีกำลังมือ-นิ้วมือ เคลื่อนไหวสัมพันธ์ได้คล่องแคล่วและเป็นอิสระมากขึ้น
✅เพื่อให้เกิดการเคลื่อนไหวที่แม่นยำ ตรงเป้า ตรงความต้องการที่ผู้ป่วยต้องกายจะขยับไป
✅เพื่อให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทุกท่านสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเอง อย่างไรขีดจำกัด

บทความโดย

หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท

สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ