คุณเป็นความดันโลหิตสูงรึเปล่า?
ความดันโลหิตสูง เป็นภาวะที่ความดันโลหิตอยู่ในระดับสูงผิดปกติ ซึ่งสามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ที่ร้ายแรง เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เส้นเลือดแดงใหญ่โป่งพอง และไตวาย เท่าไรถึงเรียกว่าความดันสูง? อันตรายแค่ไหน? ภาวะใดฉุกเฉิน?
ถาม-ตอบคำถามเกี่ยวกับความดันโลหิตสูง
- ความดันโลหิตคืออะไร?
- เท่าไรเรียกว่าความดันโลหิตสูง?
- จะจัดการความดันโลหิตสูงเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอย่างไร?
- วิธีการวัดความดันโลหิตที่บ้าน”ที่ถูกต้อง”
- ออกกำลังกายในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงได้หรือไม่? อย่างไร?
- ความดันสูงฉุกเฉินมีอาการอย่างไร?
ความดันโลหิตคืออะไร?
ความดันโลหิต คือ แรงดันเลือดที่หัวใจสูบฉีดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย โดยสามารถวัดได้ 2 ค่า ได้แก่
- ความดันโลหิตค่าบน: แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจบีบตัวเต็มที่
- ความดันโลหิตค่าล่าง: แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัวเต็มที่
เท่าไรเรียกว่าความดันโลหิตสูง?
ความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นภาวะที่ตรวจพบว่าความดันโลหิตสูงผิดปกติ คือ มากกว่าหรือเท่ากับ 140/90 มิลลิเมตรปรอท ภาวะนี้อาจไม่แสดงอาการแต่สามารถทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่การทุพพลภาพหรือเสียชีวิต
ภาวะแทรกซ้อนที่พบจากโรคความดันโลหิตสูง เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เส้นเลือดแดงใหญ่โป่งพอง และไตวาย
จะจัดการความดันโลหิตสูงเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอย่างไร?
เพื่อป้องกันการเกิดทุพพลภาพและเสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ การควบคุมค่าความดันโลหิตให้อยู่ในระดับเป้าหมายเป็นสิ่งสำคัญ
ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงทั่วไป
- ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงทั่วไป ควรมีค่าความดันโลหิตต่ำกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท โดยค่าความดันโลหิตที่เหมาะสมคือ:
- ค่าบน: 120 – 130 มิลลิเมตรปรอท
- ค่าล่าง: 70 – 79 มิลลิเมตรปรอท
ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงทั่วไป
- ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีเบาหวานหรือไตเสื่อมร่วมด้วย
- ผู้ป่วยที่มีเบาหวานหรือไตเสื่อมร่วมด้วย ควรมีค่าความดันโลหิตต่ำกว่า 130/80 มิลลิเมตรปรอท
วิธีการวัดความดันโลหิตที่บ้าน"ที่ถูกต้อง"
การวัดความดันโลหิตที่บ้านอย่างถูกวิธีเป็นสิ่งสำคัญ มีขั้นตอนดังนี้
- ไม่ดื่มชา กาแฟ สูบบุหรี่ หรือออกกำลังกายก่อนทำการวัด 30 นาที
- ก่อนทำการวัดควรถ่ายปัสสาวะให้เรียบร้อย
- นั่งเก้าอี้โดยให้หลังพิงพนัก เท้าวางราบกับพื้น ผ่อนคลาย 5 นาทีก่อนวัด
- วัดความดันโลหิตในแขนข้างที่ไม่ถนัด หรือข้างที่มีความดันโลหิตสูงกว่า โดยวางแขนให้อยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ
- ขณะวัดไม่กำมือ ไม่พูดคุย หรือขยับตัว
ควรวัดความดันโลหิตอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
- ช่วงเช้า: วัดอย่างน้อย 2 ครั้ง ห่างกัน 1-2 นาที ภายใน 2 ชั่วโมงหลังตื่นนอน และก่อนรับประทานยา
- ช่วงก่อนเย็น: วัดอย่างน้อย 2 ครั้ง ห่างกัน 1-2 นาที
ออกกำลังกายในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงได้หรือไม่? อย่างไร?
การออกกำลังกายช่วยลดความดันโลหิตและเสริมสร้างสุขภาพ ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยวันละ 30 นาที เช่น การว่ายน้ำหรือการเดิน
ไม่ควรออกกำลังกายหากความดันขณะพักมากกว่า 180/110 มิลลิเมตรปรอท และควรปรึกษาแพทย์
ความดันสูงฉุกเฉินมีอาการอย่างไร?
อาการที่ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงควรรีบมาพบแพทย์ ได้แก่
1. เจ็บหน้าอกอย่างรุนแรง คล้ายมีอะไรมาบีบรัดบริเวณตรงกลางหน้าอก อาจร้าวไปถึงขากรรไกรและแขนซ้าย อาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น เหงื่อออก คลื่นไส้ หายใจลำบาก หน้ามืดคล้ายจะเป็นลมจนถึงหมดสติ
2. เจ็บบริเวณหน้าอกหรือท้องอย่างเฉียบพลันและรุนแรง มีอาการร้าวไปถึงหลัง
3. เหนื่อยง่ายผิดปกติ
4. ใจสั่น ชีพจรเต้นไม่เป็นจังหวะ
5. ปวดศีรษะเฉียบพลัน ร่วมกับปวดท้ายทอยและอาเจียน
ที่ VIVA Wellness เราขอแนะนำให้ทุกคนตรวจวัดความดันโลหิตเป็นประจำเพื่อป้องกันความดันโลหิตสูง และรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอย่างยั่งยืน
บทความที่น่าสนใจ
บทความโดย
หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท
สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ
