การดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ “ที่ไม่มีฟัน”
ใครเคยมีคำถามบ้าง ว่าคุณตาคุณยายที่บ้าน ไม่มีฟันแล้วยังต้องแปรงฟันหรือไม่ ? หากใครมีผู้ป่วย ผู้สูงอายุที่บ้านที่ไม่มีฟัน ยิ้มยิงเหงือกอย่างเดียวแล้วละก็ อย่าลืม ลองนำเทคนิคการดูแลผู้สูงอายุที่เรารัก นำไปปรับใช้กันได้เลยค่ะ
การดูแลสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุที่ไม่มีฟันเป็นสิ่งสำคัญเพื่อรักษาสุขภาพโดยรวมและลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขอนามัยช่องปาก แม้ว่าผู้สูงอายุจะไม่มีฟันแท้ในปาก แต่การทำความสะอาดอย่างถูกวิธียังคงเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง
เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- การดูแลสุขภาพช่องปากใน ผู้สูงอายุที่ไม่มีฟัน
- การดูแลสุขภาพช่องปากสำหรับผู้ป่วยติดเตียง ที่ไม่สามารถทำตามคำบอกได้
- การดูแลผู้สูงอายุที่ ใส่ฟันปลอม
การดูแลสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุที่ไม่มีฟัน
การแปรงบริเวณสันเหงือก กระพุ้งแก้ม และลิ้น
- ใช้แปรงขนนุ่มแปรงบริเวณสันเหงือก กระพุ้งแก้ม และลิ้นวันละ 2 ครั้ง ในตอนเช้าและเย็น
- การแปรงลิ้นจะช่วยลดกลิ่นปาก
- แม้ไม่มีฟันแท้ การที่มีคราบสกปรกติดลิ้นอาจเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดปอดอักเสบได้
การดูแลสุขภาพช่องปากสำหรับผู้ป่วยติดเตียงที่ไม่สามารถทำตามคำบอกได้
Q&A: คนไข้ติดเตียงต้องแปรงฟันหรือไม่?
เคล็ดลับสำหรับผู้ป่วยติดเตียง ที่ไม่สามารถทำตามคำบอกได้ เราจะดูแลช่องปากท่านอย่างไร?
- แปรงแห้ง เวลาบีบยาสีฟัน ให้บีบปริมาณน้อยๆ และไม่ต้องเอาแปรงจุ่มน้ำ (เรียกว่าแปรงแห้ง) เพื่อจะได้ลดปริมาณน้ำและฟองในปาก ป้องกันหารสำลักน้ำและฟองตอนแปรงฟัน
- เทคนิคแปรงสีฟัน 2 อัน อาจใช้แปรงสีฟันสองด้าม อันหนึ่งใช้แปรงฟัน ส่วนด้ามแปรงอีกอันใช้รั้งช่องปาก หรืออาจใช้วิธีพันผ้าก๊อซหนาๆ ที่ ด้ามแปรงให้ผู้สูงอายุกัด เพื่อให้มีพื้นที่ว่างในช่องปาก พอที่จะทำความสะอาดฟันได้ ดังรูป
การดูแลผู้สูงอายุที่ใส่ฟันปลอม
การถอดฟันปลอม
- ก่อนทำความสะอาดปากและฟัน ควรถอดฟันปลอมออกทุกครั้ง
- ทำความสะอาดฟันเทียมอย่างทั่วถึงเพื่อป้องกันการสะสมของคราบสกปรกและแบคทีเรีย
การตรวจสภาพฟันปลอมและช่องปาก
- ตรวจสอบว่าฟันปลอมอยู่ในสภาพดีหรือไม่ เช่น ฟันปลอมหลวมหลุดง่ายหรือไม่ และฟันปลอมบาดเนื้อเยื่อในช่องปากเป็นแผลหรือไม่
- สังเกตบริเวณใต้ฐานฟันปลอมว่ามีร่องรอยอักเสบหรือไม่
- ตรวจดูว่ามีฝ้าขาว แผลเนื้องอกเป็นก้อนที่ผิดปกติ หรือเชื้อราหรือไม่
หากพบความผิดปกติใดๆ ควรปรึกษาพยาบาลเยี่ยมบ้านหรือทันตบุคลากรเพื่อรับคำแนะนำและการรักษาที่เหมาะสม อย่าปล่อยไว้หรือละเลย
เพราะการดูแลสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม ไม่ว่าจะมีฟันหรือไม่มีฟัน การรักษาความสะอาดและตรวจสอบสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากการเจ็บป่วย เป็นโรคปอดอักเสบติดเชื้อ และส่งเสริมสุขภาพโดยรวมให้แข็งแรงขึ้นด้วยค่ะ
Reference: คู่มือการดูแลผู้สูงวัย: ช่องปากสุขี โดยสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ร่วมกับ มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
บทความที่น่าสนใจ
บทความโดย
หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท
สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ
