โรคหลอดเลือดสมอง มีกี่แบบ? ต้องแยกไปทำไม?

หลายท่านเวลาแจ้งหมอว่ามีโรคประจำตัวเป็นโรคหลอดเลือดสมอง แต่ไม่ได้แจ้งว่าเป็นแบบตีบหรือแตก… เนื่องจากสาเหตุของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองแต่ละแบบนั้นแตกต่างกัน การรักษา ยาที่ต้องทาน และการป้องกันก็ต่างกัน วันนี้หมอเลยขอมาชี้ความสำคัญของการแยกประเภทโรคหลอดเลือดสมอง แบบหลักๆที่ควรทราบให้ผู้ป่วยและญาติทุกท่านเข้าใจค่ะ

เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ

  • โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน
  • โรคหลอดเลือดสมองแตก
  • ข้อแตกต่างในการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตก
สาเหตุโรคหลอดเลือดสมอง

1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน

หลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันทำให้เลือดไม่สามารถไหลผ่านไปเลี้ยงเนื้อสมองได้ตามปกติ ส่งผลให้สมองขาดออกซิเจนและสารอาหารที่จำเป็นและเกิดเนื้อสมองตายได้

ในประเทศไทย ผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเป็นส่วนใหญ่ อยู่ที่ร้อยละ 70 ของผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองทั้งหมด

โดยหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันนั้น อาจแบ่งประเภท ได้อีกเป็น 5 ประเภทย่อยตามเกณฑ์ของ TOAST classification ได้แก่

  1. Large-artery atherosclerosis
  2. Cardioembolism
  3. Small-vessel occlusion
  4. Stroke of other determined etiology
  5. Stroke of undetermined etiology

ซึ่งในกลุ่ม Non-cardioembolic stroke นั้น ยาต้านเกล็ดเลือดนับเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาที่ สำคัญทั้งในระยะเฉียบพลันและการป้องกันการเกิด โรคซ้ำ ในระยะยาว

อย่างไรก็ตามหมอจะขอไม่ลงรายละเอียดในบทความนี้ เนื่องจากอาจจะทำให้สับสนได้

2. โรคหลอดเลือดสมองแตก

หลอดเลือดสมองแตกเกิดจากการโป่งพองหรือแตกของหลอดเลือดในสมอง สาเหตุส่วนใหญ่ที่พบคือ เกิดจากภาวะความดันโลหิตสูง รองลงมาคือหลอดเลือดแดงโป่งพอง เมื่อเกิดหลอดเลือดสมองแตก จะทำให้เลือดออกในสมองและเนื้อสมองตายได้

ข้อแตกต่างในการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตก

ข้อแตกต่างสำคัญในการรักษาระหว่างโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตกนั้นคือ โรคหลอดเลือดสมองแตก ไม่จำเป็นต้องทานยาต้านเกล็ดเลือด หรือ ยาละลายลิ่มเลือดตลอดชีวิต แต่วิธีการรักษาหลักคือจัดการกับต้นตอสาเหตุที่ทำให้เกิดหลอดเลือดสมองแตกครั้งนั้นๆและป้องกันการเกิดซ้ำในครั้งต่อไป

ต่างจากโรคหลอดเลือดสมองตีบที่มักจำเป็นต้องได้รับยาต้านเกล็ดเลือดหรือยาละลายลิ่มเลือดตลอดชีวิต ตามสาเหตุที่ตรวจค้นเจอนั่นเองค่ะ

ไม่ว่าจะเป็นหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันหรือแตก หากเกิดขึ้นก็อาจเกิดภาวะอัมพฤกษ์ อัมพาต ทำให้ป่วยติดเตียง พิการ หรือสามารถเสียชีวิตได้

การรับรู้และเข้าใจเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้สามารถระบุอาการแสดงของโรค ในขณะที่เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันนี้ขึ้น ว่าความผิดปกติแบบไหนที่จะต้องสงสัยโรคหลอดเลือดสมอง และต้องรีบได้รับการรักษาที่เหมาะสม ในระยะเวลาที่เหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดผลกระทบร้ายแรงต่อสมองในระยะยาว

บทความโดย

หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท

สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ