ทำไม? ผู้สูงวัยจึงปัสสาวะรดที่นอน
ปัญหากลิ่นปัสสาวะ กลิ่นฉี่ กลิ่นไม่พึงประสงค์ในห้องนอนผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียง เป็นปัญหาให้บ้านบรรยากาศไม่ดี กลิ่นไม่สะอาด ไม่น่าพักอาศัย การกำจัดกลิ่นปัสสาวะ กลิ่นฉี่ กลิ่นไม่พึงประสงค์ในการดูแล ผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียง เป็นปัญหาที่ผู้ดูแลผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยติดเตียงมักพบเจอ
วันนี้หมอจะมาพูดถึง 4 สาเหตุที่พบบ่อย เกี่ยวกับการปัสสาวะรดที่นอนในผู้สูงวัยค่ะ
การปัสสาวะรดที่นอนในวัยผู้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียงเกิดได้จากหลายสาเหตุ
- เกิดจากการกลั้นไม่อยู่
- เกิดจากการไม่รู้ตัวว่าปวดปัสสาวะ
- เกิดจากปัญหาข้อจำกัดทางการเคลื่อนไหว
- เกิดจากความเกรงใจลูกหลาน
เกิดจากการกลั้นไม่อยู่
- เนื่องจากการควบคุมยับยั้งการปัสสาวะนั้นผิดปกติไป โดยสามารถเกิดได้จากโรคทางสมอง ไขสันหลัง และระบบประสาทส่วนปลาย ที่มีหน้าที่ยับยั้งการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ การควบคุมหูรูดทางเดินปัสสาวะ ไม่ได้ปัสสาวะในสถาณการณ์ที่ไม่เหมาะสม เมื่อสูญเสียการควบคุมไปจึงกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ปล่อยปัสสาวะออกมานั่นเอง
เกิดจากการไม่รู้ตัวว่าปวดปัสสาวะ
- ทำให้ปล่อยราดออกมาโดยไม่ตั้งใจ
- ผู้ป่วยที่สูญเสียการรับความรู้สึกปวดของกระเพาะปัสสาวะ จะไม่รับรู้ว่าตนเองปวดปัสสาวะเลย แต่ปัสสาวะที่ค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ เมื่อมากเกินกำหนด จะทำให้ปล่อยปัสสาวะเล็ดออกมา อาจโดยผู้ป่วยไม่รู้ตัว และเกิดเป็นกลิ่นไม่พึงประสงค์ในผู้สูงอายุนั่นเองค่ะ
เกิดจากปัญหาข้อจำกัดทางการเคลื่อนไหว
- ลุกยืนจากเตียงลำบากทำให้ไปเข้าห้องน้ำไม่ทัน
- เดินช้า
- กลัวล้ม
- ไม่มีผู้ดูแลช่วยพยุง เป็นต้น
เกิดจากความเกรงใจลูกหลาน
- หลังจากที่หมอได้พูดคุยกับผู้ป่วยหลายท่านที่มีปัญหาปัสสาวะเล็ด/ราดนั้น พบว่าผู้ป่วยบางส่วน รู้ตัวว่าปวด และสามารถกลั้นปัสสาวะได้ (ไม่ใช่สาเหตุข้อ1-2 ดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น) แต่หลายท่านที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว ไม่สามารถลุกไปปัสสาวะเองได้ ตอนกลางคืน เมื่อปวดปัสสาวะจึงไม่อยากปลุกลูกหลาน เพราะเกรงใจ จึงนอนทนปวดปัสสาวะหลับไป สุดท้ายตื่นเช้ามาจึงพบว่ามีปัสสาวะรดที่นอนไปเสียแล้วนั่นเองค่ะ
“ปัญหากลิ่นปัสสาวะ กลิ่นฉี่ กลิ่นไม่พึงประสงค์ในห้องนอนผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียง เป็นปัญหาที่ทำให้บ้านบรรยากาศไม่ดี กลิ่นไม่สะอาด ไม่น่าพักอาศัย”
เนื่องจากที่โรงพยาบาลมีการฆ่าเชื้อที่มีประสิทธิภาพ การรักษาความสะอาดที่เป็นระบบ น้ำยาฆ่าเชื้อโรคที่ได้มาตรฐานทำให้สามารถกำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์เหล่านี้ได้ แต่เราที่ดูแลผู้ป่วยเองที่บ้านก็สามารถกำจัดกลิ่นอับเหม็นพวกนี้ได้เช่นกัน
อย่างไรก็ตาม อันดับแรก หมอขอแนะนำให้ ลองพิจารณาสาเหตุ ดัง 4 ข้อข้างต้นที่พบบ่อยดูก่อน หากพบสาเหตุ ญาติผู้ดูแลจะได้จัดการกับปัญหาได้ตรงจุด เช่น หากผู้ป่วยไม่สามารถกลั้นปัสสาวะได้ หรือไม่สามารถบอกได้ว่าปวดปัสสาวะ อาจใช้วิธี ใส่แพมเพิส และกำหนดเวลาเปลี่ยนแพมเพิสตามรอบเวลา เช่น ทุก 6 ชั่วโมง ก่อนเข้านอน เป็นต้น ปัสสาวะจะได้ไม่เปียกแพมเพิสและส่งกลิ่นเหม็นอับติดตัวผู้ป่วย และห้องนอน ส่งกลิ่น สร้างบรรยากาศที่ไม่พึงประสงค์ในบ้านค่ะ
บทความที่น่าสนใจ
บทความอื่นเกี่ยวกับการดูแลการขับถ่ายในผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง



บทความโดย
หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท
สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ

