ความจำสั้น เเต่รักฉันยาว

กำลังจะผ่านไปอีกเดือนกับเดือนเเห่งเทศกาลหยุดยาว เดือนเเห่งความสนุกสนานของใครหลายๆคน ได้มีโอกาสพักผ่อนหย่อนใจกับครอบครัวเเละคนรัก เงยหน้าดูปฏิทินอีกครั้งก็พบว่าระยะเวลาล่วงเลยผ่านไปจนเกือบถึงกลางปีกันเเล้ว 

ใครยังจำเรื่องราวความทรงจำที่มีค่าของคุณที่เกิดขึ้นเมื่อกลางปีที่เเล้วกันได้อยู่ไหม ใครหลายคนอาจสามารถจำได้ขึ้นใจถึงเหตุการณ์เหล่านั้น จำได้ทั้งเรื่องราวร่วมถึงอารมณ์อันเเสนสุขที่เกิดขึ้น ที่ครั้นนึกย้อนทีไร ก็ชวนให้อมยิ้มกันตามๆไป

ในขณะที่ใครอีกหลายคนอาจลืมภาพเหตุการณ์เหล่านั้นไปเเล้วว่าเคยมีเรื่องราวเหล่านั้นเกิดขึ้น ลืมทั้งอารมณ์ความสุข เสียงหัวเราะเเละรอยยิ้มที่เกิดขึ้น หรือลืมเเม้กระทั่งลืมใบหน้าของคนรักที่อยู่เคียงข้างเราไปเเล้ว

เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ

  • ทำความรู้จัก “โรคอัลไซเมอร์”
  • การเปลี่ยนเเปลงโครงสร้างของสมอง
  • ความจำเสื่อมแบบไหนรักษาได้

พอพูดถึงเรื่องการลืม ก็อดชวนให้หวนนึกถึงภาพยนตร์รักสุดโรเเมนติดที่ประทับใจใครหลายๆไปไม่ได้เลย “ความจำสั้น เเต่รักฉันยาว” ผลงานจากทางค่ายหนัง GTH สะท้อนเรื่องราวความรักของคนหนุ่มสาวเเละรักวัยชรา ที่ได้วนเวียนมาพบกันเพียงระยะเวลาสั้นๆ เเต่กลับทิ้งความรู้สึกดีๆ ประทับอยู่ในความทรงจำของกันเเละกันตราบนานเท่านาน 

เป็นหนึ่งในหนังดีๆ ที่สะท้อนภาพวันเวลาที่ล่วงเลยผ่านไปกับความทรงจำที่ต่อให้เเม้เราอยากจะเก็บไว้ให้นานเเค่ไหนกลับจำต้องลืม จากบทของคู่รักวัยชรา ประเด็นที่ที่น่าสนใจ จากบทระหว่างลุงจำรัส เเละป้าสมพิศ คู่รักสูงวัย ที่เเม้รักกันเพียงใดก็ไม่สามารถฝืนสังขารของชีวิตได้

ทำความรู้จัก
"โรคอัลไซเมอร์"

ภาวะหลงลืมจากโรคสมองเสื่อม หรือถ้าเปรียบเทียบจากในบทภาพยนตร์ของลุงจำรัสคือ “โรคอัลไซเมอร์” ภาวะที่ใครหลายคนกำลังเผชิญ คำถามในใจของใครหลายคนคงไม่พ้น ตัวเรานั้นจะจบด้วยฉากเดียวกับลุงจำรัสหรือมั้ย

เเท้จริงเเล้วโรคสมองเสื่อมเป็นคำรวม ที่เเสดงถึงการเปลี่ยนเเปลงในมุมการทำงานของสมองที่เกิดขึ้นต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานาน การสูญเสียเซลล์สมองหลายส่วน โดยมักเริ่มต้นจากจุดที่ควบคุมในส่วนของความจำระยะสั้น จากนั้นกระจายเป็นวงกว้างออกไปกระทบตามตำเเหน่งต่างๆของสมอง ส่งผลให้อาการที่เเสดงออกในเเต่ละระยะของตัวโรคมีความเเตกต่างกันออกไป 

เพราะความเสื่อมมาพร้อมกับอายุที่มากขึ้น โรคนี้จึงมักเกิดกับผู้สูงอายุโดยโรคสมองเสื่อมชนิดที่พบมากที่สุดคือ”อัลไซเมอร์” 

“โรคอัลไซเมอร์” เป็นมากกว่าเเค่อาการหลงลืมทั่วไปเเละยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้

ในโรคอัลไซเมอร์นั้นมักเเสดงอาการหลงลืมที่เกิดขึ้นบ่อย เสมือนความทรงจำเหล่านั้นไม่เคยเกิดขึ้น ช่วงเเรกยังช่วยเหลือตัวเองได้ เเต่เรื่องที่ต้องอาศัยความคิดที่ซับซ้อน เช่น การขับรถ การใช้อุปกรณ์ต่างๆ รวมทั้งสมาธิจดจ่อต่อสิ่งต่างๆก็จะสั้นลงด้วย จึงไม่เเปลกที่จากเดิมเรื่องที่เคยทำได้ก็จะทำไม่ได้ เมื่อระยะของโรคพัฒนาต่อ ในท้ายที่สุดการดูเเลตัวเองในกิจวัตรประจำวันยังเป็นเรื่องยาก จนต้องพึงคนรอบข้างช่วยดูเเล นอกจากนี้อารมณ์เเละพฤติกรรมที่เปลี่ยนเเปลงล้วนได้รับผลกระทบด้วย ความสนใจต่อสิ่งเเวดล้อมลดลง เริ่มเเยกตัวจากสังคมเพื่อนฝูง อาการหวาดระเเวง เเละพูดจาหยาบคายยังสามารถพบได้ในผู้ป่วยบางกลุ่ม

การเปลี่ยนเเปลงโครงสร้างของสมอง

พอพูดถึงความเสื่อมของสมอง มักเป็นอะไรที่เกิดจากการประสานกันจากหลายๆปัจจัย ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนเเปลงโครงสร้างของสมองซึ่งใช้ระยะเวลาล่วงหน้ามากกว่า 10 ปีก่อนเกิดอาการ เเน่นอนว่าหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เราไม่สามารถควบคุมได้คือ การพันตัวกันที่ผิดปกติของ Beta amyloid protein เกิดการสะสมในเนื้อสมองส่งผลให้เซลล์สมองเสื่อมเเละฝ่อลง อีกทั้งยังทำให้การทำงานของสารสื่อประสาท acetylcholine ทำงานลดลง ซึ่งส่งผลต่อความจำของคนในกลุ่มนี้ปัจจัยอีกด้านที่เราสามารถลดโอกาสการเป็นโรคสมองเสื่อมให้น้อยลงได้ นอกเหนือจากการทานอาหารครบถ้วนตามหลักโภชนา การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอเเละการนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเเล้วนั้น การอ่านหนังสือเเละการฝึกคิดเป็นประจำเช่น เล่นปริศนาทายคำ หรือเเม้เเต่การเข้าสังคมพบปะเพื่อนใหม่ ทำกิจกรรมเเละเรียนรู้สิ่งใหม่ๆเพื่อกระตุ้นสมองส่วนที่เราไม่ค่อยได้ใช้งาน ยังมีส่วนช่วยในการลดการเกิดภาวะสมองเสื่อมได้

เมื่อภาพความทรงจำ เริ่มเรือนหายไป สร้างความกังวลจากทั้งตนเองเเละคนรอบข้าง “ความเข้าใจถึงสาเหตุของโรคสมองเสื่อมที่เกิดขึ้น จึงเป็นเรื่องสำคัญ”

ความจำเสื่อมแบบไหนรักษาได้

คนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าสาเหตุของโรคสมองเสื่อมนั้นไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ เเท้จริงเเล้วยังมีสาเหตุบางกลุ่มที่รักษาได้ เช่น โรคติดเชื้อในสมอง โรคขาดวิตามินบี 12 โรคของต่อมไทรอยด์ เเละภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง 

อาการเเสดงที่เกิดขึ้นจะมีลักษณะที่เเตกต่างกันออกไปตามเเต่สาเหตุนั้นๆ การคัดกรองอาการเหล่านี้จึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะถ้าเราเจอตั้งเเต่ระยะเเรกๆ เเละเป็นเรื่องที่เเก้ไขได้ ก็จะได้ไปเเก้ที่ตรงนั้น เเต่ต่อให้ท้ายที่สุดเป็นจากสาเหตุที่ไม่สามารถเเก้ไขได้ อย่างน้อยๆการชะลอความรุนเเรงของโรคเเละเรียนรู้ปรับตัว เพื่อจะรับมือกับอาการที่เกิดขึ้นนั้นก็เป็นอีกเรื่องที่สำคัญไม่เเพ้กัน

ในท้ายที่สุดนั้น เราจะจบด้วยฉากเดียวกับลุงจำรัสหรือมั้ยคงไม่มีใครรู้ล่วงหน้า เเต่ที่สำคัญคือทำให้ปัจจัยที่เราสามารถเปลี่ยนเเปลงได้ให้ดี หมั่นดูเเลสุขภาพร่างกายเเละฝึกสมอง ต่อให้อนาคตจะเป็นอย่างไร เราค่อยมารับมือเเก้ไขกัน

บทความโดย

หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท

สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ “VIVA Wellness” หรือทางไลน์ “VIVA Wellness” นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ

ยินดีให้คำปรึกษาฟรี

นัดปรึกษาปัญหาการฟื้นตัวกับหมอมิ้นท์

โทร 092-828-6888 หรือแอดไลน์ @vivawellness