เกร็ง ดีกว่า ไม่เกร็ง?
อาการเกร็งสื่อถึงความสามารถในการฟื้นตัวของสมอง
“ผู้ป่วยที่มีอาการเกร็ง ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น บ่งบอกว่าผู้ป่วยจะมีกำลังกล้ามเนื้อกลับมา เพิ่มมากกว่า ดีกว่า ผู้ป่วยที่ไม่เกร็ง” ข้อความกำลังใจที่หมออยากส่งให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง…
เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- สาเหตุอาการเกร็ง
- อาการเกร็งพบบ่อยแค่ไหน
- ปัญหาตามมาจาก “อาการเกร็ง” ที่พบในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
- ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
สาเหตุอาการเกร็ง
อาการเกร็งเป็นหนึ่งในปัญหาใหญ่ที่ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองต้องเผชิญ เกิดจากรอยโรคในสมอง ไขสันหลัง ส่วนกลาง ที่สั่งงานมากเกินไป ทำให้กล้ามเนื้อส่วนปลายหดเกร็ง
หากอธิบายให้ละเอียด กล่าวคือ เมื่อใยประสาทที่ควบคุมแรง กำลังกล้ามเนื้อเสียหาย (Corticospinal tract) ซึ่งแสดงออก คือ มีภาวะอ่อนแรง >> จะทำให้ใยประสาทข้างเคียง ที่ชื่อ Reticulospinal tract และ Vestibulospinal tract ทำงานเด่น มากขึ้น กว่าปกติ ซึ่งสอง tract นี้ จะก่อให้เกิด “อาการเกร็ง” ของกล้ามเนื้อ แขน ขา ตามมา
อาการเกร็งพบบ่อยแค่ไหน
อาการเกร็งในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง พบได้มากถึง 40% หลังการเจ็บป่วย โดยอาจเกิดตั้งแต่ระยะแรก หรือเกิดภายหลัง ระยะเวลาหลายปีก็เป็นได้ อย่างไรก็ตาม“ผู้ป่วยที่มีอาการเกร็ง ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น บ่งบอกว่าผู้ป่วยจะมีกำลังกล้ามเนื้อกลับมา เพิ่มมากกว่า ดีกว่า ผู้ป่วยที่ไม่เกร็ง”
แม้อาการเกร็งจะสื่อถึงความสามารถในการฟื้นตัวของสมอง
แต่อาการเกร็งที่มากไป จะจำกัดการเคลื่อนไหว ส่งผลเสียตามมา!!
ปัญหาตามมาจาก “อาการเกร็ง” ที่พบในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
- ไม่สามารถฝึกตามเป้าหมายได้ ส่งผลเสียต่อการกายภาพฟื้นตัว
- ไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันด้วยตนเอง เช่น ตักอาหาร อาบน้ำเอง สวมใส่เสื้อผ้า เดิน
- ก่อให้เกิดความเจ็บปวดจากการเกร็งของกล้ามเนื้อ ปวดเมื่อยตลอดเวลา
- จำกัดการเคลื่อนไหว ก่อให้เกิดปัญหาแผลกดทัด จากการข้อติด แล้วติดเตียงตามมา
- จำกัดการเข้าสังคม ก่อให้เกิดภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองได้
ผู้ป่วยและญาติผู้ดูแลจึงควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางระบบสมองและประสาท แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู เพื่อจัดการกับปัญหาดังกล่าวตั้งแต่แรกเริ่ม
ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางระบบสมองและประสาท เพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสม
อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ มักต้องใช้การรักษาผสมผสานร่วมกันหลายวิธีขึ้นอยู่กับ
- ความรุนแรงของอาการ
- เป้าหมายของการรักษา
- ปัญหาโรคประจำตัว
- สุขภาวะโดยรวมของผู้ป่วย
การประเมินและวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่ระยะแรกของโรค เป็นสิ่งสำคัญในการวางแผนการรักษา และควรติดตามผลการรักษาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อปรับการรักษาให้ได้ตามเป้าหมาย
ความหวังอยู่ตรงหน้า! อย่าปล่อยให้
“เกร็ง” ฉุดรั้ง “การฟื้นฟู” ของคุณ!
อ่านเพิ่มเติม
- รู้จัก “อาการเกร็งในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง” พร้อมเทคนิคฝึก
- ทำนาย! ใครมีโอกาส “ปวดเกร็ง” หลังเป็นโรคหลอดเลือดสมอง
- แก้ปวด “ลดเกร็ง” โรคหลอดเลือดสมอง ด้วย เทคนิก Personalized training
- 3 เทคนิค กันไว้ดีกว่าแก้! อย่าให้อาการเกร็ง จำกัด ความสามารถในการฟื้นฟู
- 7 ตัวช่วย “ลดอาการเกร็ง” คืนอิสรภาพให้กล้ามเนื้อ สำหรับผู้ป่วยโรคสมอง
บทความโดย
หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท
สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ
