ทำนาย! ใครมีโอกาส “ปวดเกร็ง” หลังเป็นโรคหลอดเลือดสมอง
รู้หรือไม่? โรคหลอดเลือดสมอง ไม่ได้ส่งผลแค่การเคลื่อนไหวร่างกาย แต่ยังนำมาซึ่ง “อาการปวดเกร็ง” ที่สร้างความทรมานให้ผู้ป่วย
40%ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ไม่ว่าเส้นเลือดสมองตีบ แตก หรือตัน มีโอกาสต้องเผชิญ “อาการปวดเกร็ง” ตามมา หลังเจ็บป่วย
แต่ใครมีโอกาสเกิด ใครจะโชคดี เกิดจากปัจจัยใด วันนี้เรามาทำนายกัน
อาการเกร็งในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง พบได้มากถึง 40% บทความนี้จะมาไขข้อข้องใจเกี่ยวกับความเสี่ยงในการเกิดอาการเกร็ง
ปัจจัยพยากรณ์ใครมีโอกาส “ปวดเกร็ง”หลังเป็นสโตรก
- ผู้ป่วยอายุน้อย
- มีรอยโรคที่ตำแหน่งก้านสมอง
- มีเลือดออกในสมอง
- มีอาการอ่อนแรงมาก ตั้งแต่ระยะต้น
- มีอาการเจ็บปวดครึ่งซีกร่างกาย ตั้งแต่ระยะต้น
ปัจจัยพยากรณ์ว่า ผู้ป่วยรายใดจะเกิดอาการเกร็งตามมา หลังป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง คือ
1. ผู้ป่วยอายุน้อย
พบว่าผู้ป่วยอายุน้อยมีความเสี่ยงที่จะเกิด อาการเกร็ง หลังเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ไม่ว่า เส้นเลือดสมองตีบ หรือเส้นเลือดสมองแตก ตามมาได้สูง โดยอาจเกิดตั้งแต่ระยะแรก หรือเกิดภายหลัง ระยะเวลาหลายปีก็เป็นได้
2. มีรอยโรคที่ตำแหน่งก้านสมอง
เนื่องจากเป็นตำแหน่งที่มีโครงข่าย ใยประสาทอยู่รวมกันหนาแน่น เมื่อใยประสาทที่ควบคุมแรง กำลังกล้ามเนื้อเสียหาย(Corticospinal tract) ซึ่งแสดงออก คือ มีภาวะอ่อนแรง >> จะทำให้ใยประสาทข้างเคียง ที่ชื่อ Reticulospinal tract และ Vestibulospinal tract ทำงานเด่น มากขึ้น กว่าปกติ ก่อให้เกิด “อาการเกร็ง” ของกล้ามเนื้อ แขน ขา ตามมา
3. มีเลือดออกในสมอง
พบว่าผู้ป่วยอายุที่มีภาวะเลือดออกในสมอง เลือดคั่งในสมอง มีโอกาสเกิดสูงกว่ากลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ หรือ สมองขาดเลือด
4. มีอาการอ่อนแรงมาก ตั้งแต่ระยะต้น
อาการเกร็งสัมพันธ์กับระดับความรุนแรงของโรค กล่าวคือ หากผู้ป่วยอ่อนแรงมาก ขยับแขนขาไม่ได้เลย มักจะเกิดอาการเกร็งอย่างมากตามมา
5. มีอาการเจ็บปวดครึ่งซีกร่างกาย ตั้งแต่ระยะต้น
ผู้ป่วยที่มีปัจจัยเหล่านี้พบว่ามีความเสี่ยงในการเกิดอาการเกิดตามมาได้สูง
ดังนั้นผู้ป่วยที่เข้าข่ายมีความเสี่ยงดังกล่าว ต้องเฝ้าระวัง และเน้นการกายภาพฟื้นฟูยืดเหยียดกล้ามเนื้อต่อเนื่อง…ตั้งแต่ต้นของโรค จึงช่วยลดโอกาสเกิด/ลดความรุนแรงของอาการเกร็งได้
อ่านเพิ่มเติม
- รู้จัก “อาการเกร็งในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง” พร้อมเทคนิคฝึก
- 3 เทคนิค กันไว้ดีกว่าแก้! อย่าให้อาการเกร็ง จำกัด ความสามารถในการฟื้นฟู
- แก้ปวด “ลดเกร็ง” โรคหลอดเลือดสมอง ด้วย เทคนิก Personalized training
- 7 ตัวช่วย “ลดอาการเกร็ง” คืนอิสรภาพให้กล้ามเนื้อ สำหรับผู้ป่วยโรคสมอง
- เกร็ง ดีกว่า ไม่เกร็ง รู้หรือไม่? อาการเกร็งสื่อความสามารถในการฟื้นตัวของสมอง
Reference:
- Urban PP, Wolf T, Uebele M, Marx JJ, Vogt T, Stoeter P, et al. Occurence and clinical predictors of spasticity after ischemic stroke. Stroke. 2010;41:2016–2020.
บทความโดย
หมอมิ้นท์ พญ.วรัชยา วลัยลักษณาภรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสมองและระบบประสาท
สำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลทางบ้านที่มีคำถาม หรือสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคสมอง โรคเส้นเลือดสมองตีบ เส้นเลือดสมองแตก ผู้ป่วยโรคสมอง และผู้ป่วยติดเตียง สามารถส่งข้อความคำถามได้ที่เพจ Viva Wellness หรือทางไลน์ @VivaWellness นะคะ หมอและทีมหมอหลายๆท่านจะทยอยตอบคำถามให้ค่ะ
